|
TÜRKİYE’NİN BATISINDA SULAR ALTINDA KALMAYA TERK EDİLEN TARİHİ BİR HAZİNE |
Allianoi’yi Sahiplenelim
Trakya Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Öğretim Üyesi ve Yortanlı Barajı Kurtarma Kazısı Heyet Başkanı Yrd. Doç.Dr. Ahmet YARAŞ ve ekibi Türkiye’nin batısında, Bergama’nın 18 km. kuzeydoğusunda yedi yıldır hummalı bir çalışma yürütüyor.
Kurtarma
çalışmaları her yıl arazide 15 Haziran-1 Ekim tarihleri arasında devam
etmektedir. Yılın geri kalan zamanında ise üniversitede ve buluntuların
kütüphanelerde analojik değerlendirme çalışmaları ile sürdürülmektedir. Kurtarma
kazı çalışmaları, Bergama Müzesi Müdürlüğü’nün denetiminde 1994 yılında baraj
gövdesinin bulunduğu yerde başlamış, 1998 yılından itibaren ise baraj gölet
alanının ortasında kalan Paşa Ilıcası Mevkii’nde sürdürülmektedir. 1998 yılından
bu yana Yrd.Doç.Dr. Ahmet YARAŞ’ın bilimsel başkanlığında devam etmektedir.
Arkeolog, mimar, restoratör, desinatör, sanat tarihçi, topograf, fotoğrafçıdan
oluşan toplam 25-30 Türk heyet üyesi, çevre köylerden üç aylık süreler için her
yıl katılan 90 civarında kazı işçisi ile sürdürülmektedir.
Görkemli caddeleri, sokakları, anıtsal kapıları, köprüleri, çeşmeleri, dükkanları, konutları, seramik fırınları, kült yapısı, kilisesi ve diğer anıtsal mimari yapıları ve şifalı suları ile bir sağlık merkezi: Allianoi. Allianoi’yi ve Bakırçay havzasının 670 hektarlık verimli topraklarını tehdit eden proje, sulama amaçlı Yortanlı Barajı. Bugün artezyen kuyuları ile sulanan bölge, baraj faaliyete geçtikten sonra sadece 40-50 yıl hizmet verebilecek. Baraj projesi tüm tarihi kalıntıların yanı sıra, ekolojik hayatı da su altında bırakacak. Yüzyıllar öncesinden gelen bu kültür mirası, tam olarak araştırılamadan tekrar sonsuza kadar yok olacak. İnsanoğluna su ile şifa veren 1800 yıllık antik Allianoi iletişim çağında insanoğlunun iletişim ve koordinasyon eksikliği nedeni ile sular altında kalacak.
Yrd.Doç.Dr. Ahmet YARAŞ, Allianoi’nin son durumunu şu sözlerle ifade ediyor:
“Türkiye’nin batısında, Bergama’nın kuzeyinde, arkeologlar 1970’li yıllarda yazılmış bir tarihsel yanlışı düzeltmeye çalışıyor. Fazla zamanları yok. Çünkü antik kalıntıların da üzerinde esen seçim rüzgarları barajın gövdesini çoktan yükseltmeye başlamış. Eğer bir şeyler yapılmaz, alternatifler dikkate alınmaz ise, 1800 yıl önce su için kurulan bu sağlık merkezi, su yüzünden yok olacak. Görenler kendini şanslı hissedecek, tarihe tanıklık ettikleri için…Yaşayanlar garip bir hüzün ile hatırlayacak: ‘acaba sorumlulara yeterince duyuramadık mı?’ diye”
Allianoi Türkiye turizmi açısından sahip çıkılması gereken önemli bir hazine. Bu topraklarda yaşayan bir birey olarak yok olmaya terk edilen bu görsel zenginliğe hep birlikte sahip çıkmalıyız. Tarihsel ve kültürel değerlerimiz milli servet değerinde. Milli servetlerini yok olmaya terk eden toplumlar içinde bulundukları çağın önemini kavrayamamış toplumlardır.